Lustrzanka zamiast kamery

Poniżej opisuję moje doświadczenia związane z używaniem Canona 5D Mark II jako kamery, oraz przedstawiam listę dodatkowych akcesoriów jakie wypada nabyć, aby realizacje wideo weszły na wyższy poziom.

Poniższy wpis to fragment “Poradnika filmowania lustrzanką”. Zapoznaj się z pozostałą częścią oraz odwiedź forum filmujących lustrzankami videoDSLR.pl.

Canon 5D mark II na wypasie

Canon wprowadzając na rynek aparat 5D Mark II dokonał rewolucji w świecie wideo. Sceptycznie odbierana przez fotografów możliwość nagrywania sekwencji wideo w jakości HD (1920×1080) spotkała się z nieoczekiwanym entuzjazmem wśród filmowców. Okazało się bowiem, że jakość obrazu wychodząca z aparatu nie ustępuje jakością obrazom z kultowej kamery Red One.  Jest jednak ogromna różnica w cenie tych urządzeń - body 5D kosztuje 9 000 zł podczas gdy za body Red One przyjdzie nam zapłacić około 60 000 zł.

Samo body to oczywiście nie wszystko - potrzebne są obiektywy. Do Canona kupimy obiektyw za 1,5-3 tysiące (najdroższe, profesjonalne obiektywy serii L kosztują 4-8 tysięcy). Dla porównania jeden obiektyw do Red One kosztuje 12 000 zł.

Oczywiście kamera Red One, oraz kombo w stylu kamery Sony EX 3/1 z adapterem 35 mm nadal są pierwszym wyborem przy profesjonalnych realizacjach wideo. Jednak z uwagi na relatywnie niską cenę Canona 5D czy 7D filmowcy amatorzy mogą zawstydzić swoich starszych PRO kolegów. Poniżej film porównujący ujęcia z 3 urządzeń: aparatu Canon 5D mark II, kamery Red One oraz aparatu Lumix GH 1. Różnicy nie widać.

Tym sposobem profesjonalna jakość wideo stała się szerzej dostępna. Okazuje się jednak, że podobnie jak w przypadku kamery Red One zakup body to tylko czubek góry kosztów, jakie poniesiemy, aby w pełni cieszyć się trybem video „piątki de”. Nadal jednak są to koszty nieporównywalnie niższe do tych jakie musielibyśmy ponieść kupując dobrej jakości kamerę HD.

A z czego wynika tak wysoka jakość wideo lustrzanek? Po pierwsze doskonała, wymienna optyka pozwalająca na dowolne ustawienie głębi ostrości. Po drugie pełnoklatkowy sensor 35 mm. Poniżej porównanie wymiarów sensora światłoczułego w Canonie 5D (35 mm still),   kamerach 35 mm, jak Red One (35 mm motion), niepełnoklatkowych lustrzankach jak Canon 7D (APS-C) i tańszych kamerach z sensorem 2/3 i 1/3 cala.

porównanie wielkości sensorów w lustrzankach i kamerach

Czy Canon 5D jest jedynym aparatem dającym takie możliwości wideo?

Nie. Jest parę aparatów które dają świetnej jakości obraz HD, jednak 5D wyposażony jest w pełnowymiarową matrycę co gwarantuje dobrą jakość wideo nawet przy słabym oświetleniu (wysokie ISO). Jeśli jednak nie chcesz wydawać 9 tysi na ten aparat możesz rozważyć zakup następujących modeli:

  • Canon 7D – około 6 000 zł
  • Lumix GH 1 – około 5 000 zł - rozważam zakup tego aparatu jako drugiej kamery z uwagi na jego płynnie działający autofocus.
  • Teoretycznie Nikony także umożliwiają rejestrację wideo. Osobiście testowałem Nikona D90 i mogłem porównać obraz z tego aparatu z Canonen 5D mark II. Filmowałem w takich samych warunkach - w świetle dziennym w pomieszczeniu. Obraz z Nikona przypominał wielką, poruszającą się czarną plamę daleko odbiegając jakością od tego co wyszło z 5D. Generalnie nie polecam.

Pytanie co wybrać: 5D czy 7D pada często. Odpowiedzi można szukać na blogu pana Blooma, oraz samemu oglądając porównanie trzech ujęć z tych aparatów: ujęcie1, ujęcie 2, ujęcie 3 i jeszcze jedno porównanie extra.

Jest też opcja dla bardziej zasobnych portfeli:

  • Canon 1D mark IV- około 18 000 z, jednak jakość ujęć tego aparatu przy słabym oświetleniu wprowadza nową jakość do świata video.
  • Nikon D3s - około 15 tysięcy. O tym jak się sprawdza można przeczytać tutaj.

Czy jakość obrazu 5D naprawdę nie ustępuje jakości Red One?

Red One jest dedykowaną kamerą (a nie aparatem fotograficznym) więc potrafi trochę więcej:

  • Szybkość filmowania dochodzi do 120 klatek /s dzięki czemu można uzyskać piękne spowolnienia obrazu (5D filmuje z szybkością 30 klatek /s)
  • Rozdzielczość obrazu wynosi nawet 4520 x 4900 px. Pozwala to na swobodniejsze kadrowanie obrazu w post produkcji, ale jeśli filmujemy na potrzeby Internetu czy telewizji, a nie kina, to jakość HD oferowana przez wyżej wymienione lustrzanki w pełni powinna nas zadowolić.
  • Rolling shutter (specyficzny sposób rejestracji wideo) powoduje, że szybko przemieszczające się przedmioty będą miały nieco zniekształcony (pochylony) kształt.
  • Canon 5D nie ma wyjścia na słuchawki, co uniemożliwia odsłuch nagrywanego materiału. Nie posiada także wielu innych złącz. Maksymalna długość nagranego jednorazowo materiału wynosi 12 minut. Nie zapisuje timecodu, nie… w kwestii jakości wideo to chyba jednak tyle.

Należy jeszcze pamiętać, że kupując  5D oprócz kamery mamy także świetny aparat fotograficzny, a jego wymiary i waga pozwalają zabrać go praktycznie wszędzie :) Np na wakacje do Egiptu aby złożyć taki oto film (tutaj trochę o kulisach realizacji).

Więcej dobrych realizacji z lustrzanek można zobaczyć na w tym wpisie, oraz w serwisie The EOScar.

Kilka uwag na temat użytkowania 5D jako kamery

Autofocus
Lustrzanki teoretycznie posiadają autofocus, ale nie dość, że jest on bardzo powolny, to jego uruchomienie wymaga maksymalnego otwarcia  przesłony co na filmie jest widoczne  i na jako rozjaśnienie ekranu. Oprócz tego zanim aparat złapie ostrość będzie obracał pokrętło focusa w obie strony jak przy robieniu zdjęcia, co również zostanie zarejestrowane na filmie.

Można zatem powiedzieć, że focusa znanego z małych kamer konsumenckich nie ma. W trakcie filmowania wszystko trzeba ostrzyć ręcznie, ewentualnie wspomagając się autofocusem przed rozpoczęciem nagrywania. Wymaga to pewnej wprawy, która przychodzi z czasem, jednak manualny focus daje większą kontrolę nad obrazem, oraz otwiera wiele kreatywnych możliwości. Warto dodać, że Red One oraz kamery wykorzystujące konwertery 35 mm także nie posiadają autofocusa (o hollywódzkich kamerach filmowych nie wspominając).

Kodek
5D używa kodeka H.246 do kompresji wideo. Pliki .mov wyciągnięte prosto z aparatu przycinają się nawet na turbo szybkim sprzęcie wyposażonym w 2 czterordzeniowe procki. Taki materiał ciężko edytuje się w programach do montażu. Jest na to jednak rada - należy zaopatrzyć się w aplikację NeoScene. Program ten zamienia materiał z 5D (oraz innych kamer) na format CineForm – szybkie, umożliwiające edycję w czasie rzeczywistym pliki .avi. Aplikacja kosztuje 125 dolarów (dostępna jest bezpłatna wersja 7 dniowa), ale nie wyobrażam sobie pracy bez niej.

O sposobie konwersji materiału z lustrzanek do bardziej zjadliwego formatu przeczytasz w tym tutorialu.

Mikrofon

Ten wbudowany w 5D do niczego się nie nadaje. Tematyce rejestracji dźwięku w lustrzankach poświęciłem osobny wpis.

Ergonomia
5D Mark II został stworzony głównie z myślą o robieniu zdjęć a nie filmowaniu. I o ile obsługa aparatu podczas focenia jest bardzo przyjemna, to filmowanie wymaga już większej ekwilibrystyki. Na rynku jest jednak spora ilość akcesoriów dodatkowych, które przybliżająobsługę aparat do kamery. O nich poniżej.

Akcesoria dodatkowe

Oczywistości, czyli obiektyw i statywy
Osobiście posiadam 3 obiektywy: Sigmę 12-24 DG HSM, Canona EF 24-105 L IS USM oraz Tamrona 28-300 XR Di LD. Przymierzam się do zakupu stało ogniskowych obiektywów 50 oraz 80 mm. To w jakie szkła zainwestować zależy od Twoich potrzeb oraz zasobności portfela. Jedno jest pewne – warto kupować jedynie obiektywy przeznaczone do pełnej klatki (Canon oznacza je symbolem EF, te niepełno klatkowe symbolizuje skrót EF-S) gdyż w przypadku zmiany body przykładowo z niepełno klatkowego Canona 7D na pełno klatkowy 5D lub kamerę z konwerterem 35 mm nie musimy wymieniać szkieł.

Oprócz tego statyw – na początek wystarczy zwykły do aparatu fotograficznego, choć z czasem przyda się dedykowany do kamery z głowicą olejową. Osobiście mam 3 statywy:

  • lekki, mały chybotliwy do podróży Benro A 068M8 z głowicą B-00
  • studyjny – do zdjęć - manfrotto
  • duży – masywny dedykowany do wideo – manfrotto

Do tego zaopatrzyłem się jeszcze w monopoda manfrotto .

Szyny, dollly, glidle, jazda
Czyli coś, co pozwoli kręcić ładne ujęcia z przesuwającego się aparatu. To bardzo charakterystyczny rodzaj ujęć. Ja zaopatrzyłem się w podręczne urządzenie Glidetrack za 199 funtów (prezentacja produktu, sklep). Ciekawym rozwiązaniem jest także PocketDolly za 539 dolarów. Tańszym, ale chwalonym przez użytkowników rozwiązaniem jest lekki indiSlider za 99 lub 169 dolarów w zależności od wersji (tu jego test).

Steady cam
Czyli urządzenie amortyzujące drgania człowieka podczas filmowania w ruchu. Na rynku dostępnych jest sporo tego typu urządzeń. Tematyce tej poświęciłem osobny wpis.

glidecam hd 2000 świetnie sprawdza się z canon 5D

Rig
Czyli coś w rodzaju stelaża pozwalającego na założenie aparatu wraz z osprzętem na ramię i filmowanie w sposób znany z dużych kamer. Najlepsze, najlżejsze, najwytrzymalsze stelaże produkuje Zacuto (1432 dolary) oraz RedRock (810 dolarów). Można kupić w zestawie także tańsze produkty, o czym poniżej.

rig do canon 5D od RedRock

Follow focus
Jak wspominałem wcześniej 5d nie posiada autofocusa – wszystko trzeba ostrzyć ręcznie. Follow focus ułatwia precyzyjne ostrzenie. Na rynku jest wiele rozwiązań tego typu. Przykładowo follow focus firmy iDC kosztuje 318 dolców. Można także kupić zestaw (indyjski produkt?): follow focus + statyw do założenia 5D na ramię + osłoną przeciwsłoneczną (matebox). Całość kosztuje 875 dolarów. Podobny zestaw renomowanej, amerykańskiej firmy Zacuto kosztuje 3582 dolary.

Na rynku dostępna jest spora ilość różnych follow focusów. W wyborze właściwego przydatna może okazać się poświęcona tej tematyce kategoria wpisów na forum cinema5D.

follow focus i 5D

Monitor podglądowy
Ciężko łapać ostrość czy to przy pomocy follow focusa czy bez niego patrząc na 3 calowy ekranik wbudowany w aparat. Dlatego warto zaopatrzyć się w monitor podglądowy który podłączymy do wyjścia HDMI Canona.

Jeśli filmujemy w studio możemy podłączyć dowolny monitor lub telewizor wyposażony w złącze HDMI. Jeśli jednak filmujemy na zewnątrz przyda się jakieś małe urządzenie zasilane z baterii. Najbardziej znanym tego typu urządzeniem jest 7 calowy monitorek Marshall, choć z uwagi na jego cenę (1100 dolarów) zdecyduję się pewnie na jakieś alternatywne rozwiązanie (może przenośny odtwarzacz DVD – są takie wyposażone w złącze HDMI).

marshal

View finder
Czyli wizjer, dzięki któremu możemy precyzyjnie obserwować obraz na wbudowanym w aparat monitorku nawet w słoneczne dni. Dostępnych jest kilka różnych produktów:

W tym wpisie znajdziesz test porównawczy LCDVF oraz ZFindera.

W idealnych warunkach do filmowania potrzebne są 2 osoby: wpatrujący się w view finder operator kamery czuwający nad odpowiednim kadrem, oraz focus master spoglądający na dodatkowy monitor dbając za pomocą folow focusa o właściwe wyostrzenie.

viewfinder

Więcej gadżetów
Wymieniłem tylko najbardziej podstawowe rodzaje sprzętu potrzebnego do profesjonalnej pracy z wideo.  Jeśli chcesz więcej polecam twojej uwadze kanał na vimeo poświęcony gadżetom do 5D oraz wątki o sprzęcie na cinema 5D.

Oczywiście możesz zacząć filmować gołą lustrzanką, jednak z czasem twój apetyt na bardziej wysublimowane ujęcia będzie rósł. Ważne jest jednak to, aby jak najwięcej eksperymentować i filmować a nie stać się wyłącznie posiadaczem sprzętu i pier**nym teoretykiem :)

5d z pełnym osprzętem
5D mark II z osprzętem. Cały ten zestaw bez obiektywu i statywu kosztuje około 20 000 zł (body 5D, follow focus, rig, 7 calowy monitor Marshal z detekcją ostrości, rejestrator dźwięku Zoom H4n).

Więcej na temat filmowania lustrzankami

Jeśli zainteresowałeś się tematem filmowania lustrzankami zobacz podręcznik filmowania lustrzanką oraz spis linków do serwisów o tej tematyce. Odwiedź także pierwsze polskie forum dla filmujących lustrzankami.

Podobne wpisy

Forum dla filmujących lustrzankami DSLR Canon 5D 7D 1D

20 komentarzy do wpisu “Lustrzanka zamiast kamery”

  1. Dominik Koza napisał(a):
    17 listopad 2009 o 23:35

    Bardzo ciekawy tekst, zresztą pierwszy, jaki czytam na tym blogu (przejrzę więcej). Jestem pod wrażeniem.

    Akurat w trakcie urlopu łapię trochę ciepła, a taki sprzęt na miejscu to byłoby coś. Tymczasem daje radę podręczny Powershot, no ale to nie to samo (szczególnie do nagrywania!, wiadomo). Dałeś do myślenia…

  2. maczek napisał(a):
    18 listopad 2009 o 11:18

    “Poniżej opisuję moje doświadczenia związane z używaniem Canona 5D Mark II jako kamery…” - z tego co widzę autor to typowy teoretyk-gawędziarz. Wszystkie filmiki tutaj zostały zrobione przez kogoś innego, a przy prawie każdym sprzęcie tekst “przymierzam się do kupna”. Zestawienie jest fajne, wszystko w jednym, ale nie są to Twoje doświadczenia. Napisz coś jak zgromadzisz już sprzęt i nakręcisz jakiś film.

  3. maczek napisał(a):
    18 listopad 2009 o 11:24

    Aha - film FULL HD z 5d Mark II nie przycina się na moim iMacu 24 C2D 2.4 GHz, więc teksty o przycinającym się filmie na komputerze z dwoma czterordzeniowymi procesorami można włożyć między bajki.

  4. tint napisał(a):
    18 listopad 2009 o 11:29

    Autor zapomniał o bardzo istotnym dodatku - mianowicie o zewnętrznym mikrofonie, bez którego nie wyobrażam sobie pracy (no chyba, że ktoś nie nagrywa w ogóle dźwięku i podstawia go w procesie postprodukcji). Bardzo ciekawym urządzeniem, które pomaga w kontroli nagrywania audio jest chociażby BeachTek DXA http://www.powermax.com/parts/show/dv-bea-dxa-5d.

  5. Krzysztof napisał(a):
    18 listopad 2009 o 12:54

    maczek - to że nie mam całego sprzętu nie oznacza, że nie mam doświadczenia. Na razie filmuję tym co mam kupując kolejne elementy systemu. Kilka moich produkcji jest w trakcie realizacji, natomiast to co możesz już zobaczyć, to wideo-relacja z mojej podróży po Chinach: http://inspiredbylife.pl/2009/11/17/wideo-relacja-z-podrozy-po-chinach/

    Co do wydajności kodeka 5D - nie wiem jak spisuje się na Macach. Na moim PC z procesorem Intel Centrino Duo T7700 2,4 GHz i 4 GB RAM film odtwarzany w VLC playerze oraz QuickTime Playerze tnie się (nie wspominając już o edycji w Premierze czy Sony Vegas). Testowałem też na dwuprocesorowej maszynie w firmie i mocno się zdziwiłem gdy okazało się, że tutaj również film się przycina.

  6. maczek napisał(a):
    18 listopad 2009 o 14:47

    W Adobe Premiere faktycznie nie da sie pracowac. Ale odtwarzanie u mnie jest plynne, zarowno na OSX i Viscie. Wczesniej mialem laptopa C2D 2GHz ale nikomu nie polecam obrabiania ani nawet ogladania filmow HD na laptopie - po prostu sie nie da.

    I jeszcze jedna uwaga - 5D Mark II ma autofokus w trybie “live view” i nie trzeba tak jak napisałeś wszystkiego ostrzyć ręcznie - wystarczy wcisnąć przycisk AF-ON. Oczywiście podczas kręcenia się to średnio sprawdza bo aparat żeby uruchomić AF musi otworzyć na maxa przysłonę i na filmie będzie widoczne rozjaśnienie ekranu, ale przed filmowaniem ujęcia można użyć autofokusa.

  7. Wojciech Ptak napisał(a):
    19 listopad 2009 o 18:29

    Krzysku,

    Rzuc tez okiem na http://www.northlight-images.co.uk/cameras/Canon_5d2_3d_7d.html - kilka fajnych rzeczy, m. in. http://www.beachtek.com/dxa5d.html.

    Przyznam, ze krecenie filmow mnie (jeszcze) nie kreci, sam aprat ma taki potencjal, ze bede musial sie jeszcze dlugo go uczyc :)

    Pozdrowienia!!
    W.

  8. Arek napisał(a):
    20 listopad 2009 o 13:12

    Porownanie parametrow reda i 5d w tym tekście jest bardzo dalekie od rzeczowego.

  9. Krzysztof napisał(a):
    20 listopad 2009 o 13:26

    “Porownanie parametrow reda i 5d w tym tekście jest bardzo dalekie od rzeczowego.”
    Arku - za dużo parametrów tutaj nie porównuję bezpośrednio - nie o tym jest ten tekst. Konkluzja jest jednak prosta - za 10 tysi możesz mieć sprzęt dający na końcu procesu obraz porównywalny ze sprzętem za 60 + tysi.

  10. Maciekk napisał(a):
    26 listopad 2009 o 12:50

    Na poczatek pytanko:
    Jak ten Tamron 28-300 XR Di LD wypada z ostroscia na 300mm ?

    Od siebie dodam jeszcze ze Mikrofon Audiotechnika ATR 25 tez daje rade :-) i nie wymaga dodatkowych XLR-ow.

    Co do pracy w Adobe Premiere proponuje zerknac na to:
    http://www.divideframe.com/?p=gpudecoder

    GPU Decoder ma niestety jeszcze bledy ale do krotkich realizacji takich ja np te …
    http://www.youtube.com/watch?v=crWQGR0CyjM
    http://www.youtube.com/watch?v=fri2zavHtco
    …nadaje sie znakomicie ( no moze znakomicie to za duzo powidziane ) ;- ) Nie wymaga w kazym badz razie konwersji plikow.

    Poza tym fajna strona…pozdrawiam :-)

  11. Maciekk napisał(a):
    26 listopad 2009 o 19:16

    “Aha - film FULL HD z 5d Mark II nie przycina się na moim iMacu 24 C2D 2.4 GHz”

    Moje gratujacje ! ;-)
    Tak wlasnie powstaja legendy…o Mac-ach ! :-)))

  12. Sebek napisał(a):
    29 listopad 2009 o 17:54

    Świetny blog. Długo szukałem podobnej stronki. Wszystko w jednym miejscu świetnie wyjaśnione.

  13. Boruc napisał(a):
    4 grudzień 2009 o 00:43

    Swietne zebrane info w jednym miejscu. Dzieki. Planuje zakup 5d / bede tu zagladal. Pozdro

  14. Krzysztof napisał(a):
    4 grudzień 2009 o 13:07

    [blockquote]Jak ten Tamron 28-300 XR Di LD wypada z ostroscia na 300mm[/blockquote]
    Powszechnie wiadomo, że ten obiektyw Tamrona ma dobrą ostrość tak do 200 mm, potem jest coraz gorzej, choć z drugiej strony nie demonizowałbym aż tak tego problemu. Zrobiłem trochę dobrych ujęć na pełnym zoomie :)

    Co do Audiotechnika ATR 25 nie testowałem, ale cena - 250 zł - jest bardzo przystępna.

  15. Michal napisał(a):
    4 grudzień 2009 o 23:08

    Witam - super artykul. Prosze sie nie zrazac narzekajacymi - taka juz jest natura duzej czesci Polakow. Ostatnio nabylem 7D i jestem zafascynowany mozliwosciami ngrywania filmow. Plytka GO to co naprawde fantastycznego.

    Jeden element, ktory mnie zawiodl to moj statyw - obecny nie nadaje sie do filmowania. Zastanawiam sie nad statywem z glowica olejowa, ale z drugiej strony jest problem, poniewaz nie znalazlem takiej glowicy 3D. Czy ktos ma moze jakies pomysly??

  16. eryk napisał(a):
    7 grudzień 2009 o 11:29

    hmm ja się nie znam na filmowaniu dslr’ami, ale ostrzenie ręczne to jest wada? Zawsze mi się zdawało, że skoro chcemy być ą ę profi, manual focus to raczej zaleta ;) Co zresztą widać po filmie Egipt/Liban, kiedy focus ustawia się na turban, zamiast na oczy ;)

  17. mariusz napisał(a):
    7 grudzień 2009 o 22:39

    Nie wyobrażam sobie filmowania reportażu sportowego bez szybkiego autofocusa.
    Aparat nigdy nie zastąpi w tej sytuacji kamery.

  18. Krzysztof napisał(a):
    7 grudzień 2009 o 22:58

    Mariusz - oczywiście są sytuacje, w których kamera sprawdzi się lepiej niż lustrzanka. Reportaż sportowy także możesz nakręcić lustrzanką, jednak będzie on miał zupełnie iny charakter :)

  19. Artur napisał(a):
    12 styczeń 2010 o 12:41

    Z tego co tu przeczytałem to domyślam się, że 5D ma być raczej tańszą alternatywą kamery filmowej a nie reporterskiej.
    Mariusz - Jak często widziałeś zawody sportowe filmowane kamerą filmową? Odwrotnie tak, czyli używa się kamer Betacam SP do robienia filmów fabularnych (najczęściej seriali).

  20. vetec napisał(a):
    29 styczeń 2010 o 14:51

    Bardzo fajny artykul. To co nam daj dzisiejsza technika, dostepna dla przecietnego uzytkownika, to potega. Pozdrawiam!

Zostaw jakiś komentarz po sobie ;)